İran'da kaos derinleşiyor: 16 günde 646 ölü, ABD'den 'acil tahliye' çağrısı

İran’da ekonomik krizle başlayan gösteriler ülke geneline yayılırken, insan hakları örgütleri 16 günde yüzlerce kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı; artan şiddet ve güvenlik riski nedeniyle ABD yönetimi vatandaşlarına “İran’ı derhal terk edin” uyarısında bulundu.

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 646'ya çıktığını bildirdi.

ABD merkezli HRANA'ya ait internet sitesinde yayımlanan raporda, ülkede 16 gündür süren gösterilere ilişkin bilgi verildi.

Rapora göre, bu süre zarfında İran'daki 31 eyalete yayılan gösterilerde 9'u on sekiz yaşından küçük 505 eylemci ile emniyet güçlerine bağlı 133 kişi ve 1 savcı yaşamını yitirdi. Ayrıca gösteriler sırasında orada bulunan 7 kişi hayatını kaybetti.

Ülkede gösteriler nedeniyle ölenlerin sayısı 646'ya yükselirken, 10 bin 721 kişi gözaltına alındı.

Öte yandan, Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü (IHR), gösterilerde emniyet güçlerine ilişkin ölü sayısını belirtmeksizin, 9'u on sekiz yaşından küçük 648 eylemcinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Devam eden olaylarda binlerce kişinin yaralandığı vurgulanan raporda, yaralanmaların büyük ölçüde saçma ve plastik mermilerin isabet etmesi sonucu meydana geldiği ifade edildi.

İran makamlarından ise gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

HRANA, 15'inci güne ilişkin raporunda ölü sayısının 538'e, gözaltına alınanların sayısının da 10 bin 600'e yükseldiğini duyurmuştu.

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayılmıştı.

ABD'DEN VATANDAŞLARINA "DERHAL İRAN'I TERK EDİN" ÇAĞRISI

ABD, ülkede devam eden gösterileri ve güvenlik risklerini gerekçe göstererek İran'daki vatandaşlarına "derhal ülkeyi terk etme" çağrısı yaptı.

ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından Washington yönetiminin “yardımına ihtiyaç duymadan İran'dan çıkış planı yapmaları" istendi.

Açıklamada, ülkede devam eden gösterilere ve güvenlik risklerine işaret edilerek, "İran'dan hemen ayrılın. Ayrılamıyorsanız, evinizde ya da başka bir güvenli binada emniyetli bir yere geçin." ifadeleri kullanıldı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusunda öncelikle diplomasiyi tercih ettiğini ancak askeri güç kullanımını da her zaman masada tuttuğunu belirtmişti.